•
ปลายเดือนมกราคมถึงต้นเดือนกุมภาพันธ์ 2551 ดาวศุกร์ซึ่งเป็นดาวเคราะห์ที่อยู่ใกล้โลกมากที่สุดกับดาวพฤหัสบดีซึ่งเป็น ดาวเคราะห์ดวงใหญ่ที่สุดในระบบสุริยะ จะโคจรมาอยู่ในแนวเดียวกันเมื่อสังเกตจากโลก ทำให้คนที่ตื่นนอนแต่เช้าและคนที่ต้องออกจากบ้านแต่เช้ามืด มองเห็นดาวศุกร์กับดาวพฤหัสบดีเป็นดาวสว่างสองดวงอยู่ใกล้กันบนท้องฟ้าทิศ ตะวันออก
วรเชษฐ์ บุญปลอด - สมาคมดาราศาสตร์ไทย (อ่านต่อ)
ตอนเรียนมัธยมเคยสังเกตเห็นเหมือนกันครับ แต่ว่าเป็นช่วงเดือนพฤศจิกายน-ธันวาคม ช่วงนั้นกลับบ้านค่ำๆก็จะมองตลอด แต่เป็นทิศตะวันตกน่ะครับ สำหรับช่วงเดือนนี้ก็สังเกตได้ทางทิศตะวันออกนะครับ อย่ามองกันผิดทิศล่ะ ดาวศุกร์จะสว่างมากกว่าดาวพฤหัสมากๆครับ ตื่นเช้าทีไรเห็นดาวศุกร์ลูกเท่าบ้าน! … นั่นก็เกินไป เอาเป็นว่าสุกสดใสงดงามจริงๆครับ ยิ่งมีดาวพฤหัสมาอยู่ใกล้ๆแล้วก็ดูแปลกไปอีกแบบ เพราะนานๆทีจะได้เห็นดาวสว่างๆสองดวงอยู่ใกล้ๆกัน
ไหนๆแล้วก็ขอบ่นหน่อยละกัน อีกหน่อยผมคงไม่มีโอกาสได้ดูดาว หรือพระอาทิตย์ขึ้นที่ระเบียงห้องพักอีกแล้ว เพราะว่าตึกที่กำลังสร้างอยู่ด้านหลังหอพักผมนั้นโตวันโตคืน ไม่รู้จะสร้างกันไปซักกี่ชั้น บดบังวิวทิวทัศน์ดีๆของผมซะหมดเลย หมดเลยจริงๆครับ เพราะว่าตึกนั่นถ้าสร้างเสร็จแล้ว จะบังห้องผมมิดเลย ยังไม่รู้เลยว่าแสงแดดจะส่องมาถึงรึเปล่า ทุกวันนี้ก็ก่อสร้างตึก มีของแถมเป็นเสียงหนวกหูมากมาย ทางออกสำหรับผมคือการย้ายหอครับ ผมไม่ชอบอยู่ในที่ที่มันเหมือนโดนล้อมจากอำนาจมืดหรืออะไรซักอย่าง
เอาล่ะนอกเรื่องไปมากแล้ว ขอให้ทุกคนมีความสุขกับการดูดาวนะครับ
•
สำหรับดวงดาวที่เรามองเห็นในเวลากลางคืนนั้น เกือบทั้งหมดเป็นดาวฤกษ์ครับ ตามที่เรียนกันมาตั้งแต่เด็กๆ ถ้ามีคนถามว่า ดาวฤกษ์ หมายถึงอะไร เราก็คงตอบเหมือนๆกันทุกคนว่า ดาวฤกษ์ หมายถึง ดาวเคราะห์ที่มีแสงสว่างในตัวเอง ใช่มั้ยล่ะ ในหนังสือมันเขียนไว้แบบนี้นี่นา เอาล่ะ ถือว่าเป็นคำตอบที่ถูกละกัน แต่คงไม่ใช่ประเด็นสำคัญเพียงประเด็นเดียวที่จะตัดสิน ว่าดาวดวงไหนเป็นดาวฤกษ์ หรือดาวเคราะห์ สำหรับผม ดาวฤกษ์หมายถึงดาวที่สามารถผลิตพลังงานได้เอง มีลักษณะเป็นก้อนแก้สมวลมหาศาล การที่มันผลิตพลังงานได้เอง ทำให้เกิดแสงส่องสว่างขึ้นได้ ดาวฤกษ์ที่เราเห็นกันทุกวันก็ได้คือดวงอาทิตย์ของเรานั่นเอง
ส่วนดาวเคราะห์นั้น สหพันธ์ดาราศาสตร์สากล ได้ให้คำนิยามของดาวเคราะห์ไว้ดังนี้ครับ (24 สิงหาคม 2549)
- ไม่ใช่ดาวฤกษ์
- ไม่ใช่ดวงจันทร์บริวาร
- มีแรงดึงดูดมากพอที่จะทำให้โครงสร้างของดาวเป็นทรงกลม
- เป็นดาวที่โคจรรอบดาวฤกษ์
- มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางอย่างน้อย 500 ไมล์
ซึ่งตอนนี้ ดาวพลูโตที่เคยเป็นดาวเคราะห์ดวงที่ 9 ก็ไม่ได้เป็นดาวเคราะห์อีกแล้ว แต่กลายเป็น “ดาวเคราะห์แคระ” ไปซะงั้น น่าสงสารจัง
เอาล่ะ ดูเหมือนจะเป็นวิชาการมากไปแล้ว เรามาดูเรื่องน่ารู้ของดาวฤกษ์และดาวเคราะห์กันบ้างดีกว่า
- ดาวฤกษ์เป็นก้อนแก๊สขนาดยักษ์ มวลทั้งหมดของมันอยู่ในสถานะแก๊สที่หนาแน่นยิ่งยวด หรือพลาสมา (แก๊สมีประจุ) แต่ยังไงก็ตาม แก๊สก็ยังเป็นแก๊ส หมายความว่า ถ้าเราไปถึงดาวฤกษ์ได้ เราสามารถเดินผ่านมันไปได้โดยไม่ชนกับอะไรเลย เพราะมันเป็นแก๊สนั่นเอง แต่ใครจะทนร้อนไหวล่ะ!
- นักดาราศาสตร์ประมาณการไว้ว่า จักรวาลของเรามีดาวฤกษ์อยู่ 70,000,000,000,000,000,000,000 ดวง!!!
- ดาวฤกษ์ที่อยู่ใกล้โลกของเรามากที่สุด คือดาว พร็อกซิมาเซ็นทอรี่ ซึ่ออยู่ห่างออกไปประมาณ 4.2 ปีแสง ส่วนที่สว่างที่สุด(ไม่นับดวงอาทิตย์) คือ ดาวซิริอุส ที่คนไทยเรียกว่า ดาวโจร นั่นแหละ
- ดาวฤกษ์ทั้งหมด มีมวลอยู่ระหว่าง 0.08 - 100 เท่าของดวงอาทิตย์เท่านั้น ไม่มากไม่น้อยไปกว่านี้ มีเหตุผลนะ ไว้วันหลังจะมาบอก
เอาไว้แค่นี้ก่อนละกัน เดี๋ยวจะยาวเกินไป ไม่อยากอ่านกันพอดี
ขอบคุณแหล่งข้อมูล - Wikipedia.org, หนังสือ “เอกภพ เพื่อความเข้าใจในธรรมชาติของจักรวาล”