• ความสว่างปรากฏ และความสว่างสัมบูรณ์
  • เขียนโดย ArmNo เมื่อ December 23, 2007 – 1:21 pm - 41 views เรื่องน่ารู้

    ดวงดาวแต่ละดวงที่เราเห็นบนท้องฟ้านั้น บางดวงเราก็เห็นว่าสว่างมาก บางดวงก็สว่างน้อย  นักดาราศาสตร์เขามีวิธีวัดความสว่างของดาวแต่ละดวงอยู่สองชนิดครับ  คือความสว่างปรากฏ (appearent magnitude) และความสว่างสัมบูรณ์ (absolute magnitude) หรือถ้าจะเรียกชื่อให้ไทยๆหน่อย ความสว่าง (magnitude) ก็คือคำว่า โชติมาตร นั่นเองครับ

    เริ่มต้นจากนักดาราศาสตร์ชาวกรีกยุคดึกดำบรรพ์อย่างลุง ฮิพพาร์คัส (Hipparchus)  ได้จัดฐานข้อมูลระบบแมกนิจูดขึ้นเป็นคนแรก  โดยจัดอันดับความสว่างของดาวที่เขาเห็นเป็นแมกนิจูด  โดยดาวที่สว่างที่สุด (ที่เขาเห็นนะ) ให้เป็นแมกนิจูดที่หนึ่ง  รองลงมาเป็นแมกนิจูดที่สอง ไปเรื่อยๆ  ถึงแม้เป็นระบบการวัดที่ไม่ละเอียดนัก  แต่ก็ใช้อยู่นานถึงเกือบๆสองพันปี  ต่อมานักดาราศาสตร์ชาวอังกฤษ ที่มีชื่อตามบัตรประชาชนว่า นอร์แมน พอกสัน ก็ได้คิดสมการที่เอาไว้ใช้คำนวณค่าแมกนิจูดต่างๆออกมา ทำให้การวัดค่าความสว่างของดวงดาวมีความละเอียดมากขึ้น  แต่ก็ยังคงแนวคิดเดิมไว้ คือ แมกนิจูดน้อย จะสว่างมากกว่าดาวที่มีแมกนิจูดมาก  สำหรับสมการในการคำนวณก็ไม่ยากเท่าไหร่ ใช้ลอการิทึมนิดหน่อย ดังนั้นจึงมีดาวที่มีอันดับความสว่างเป็นเลขลบ แต่สมการนั้นจะไม่ปรากฏบนบล็อกนี้ครับ เพราะมันวิชาการเกินไป น่าปวดหัว - -*

    ส่วนความสว่างสัมบูรณ์ หรือ absolute magnitude นั้นก็มีแนวคิดคล้ายๆกันครับ  เพียงแต่ว่ากำหนดให้ดาวทุกดวงอยู่ห่างออกไป 10 พาร์เซกเท่ากัน (ประมาณ 32.6 ปีแสง) แล้วค่อยวัดความสว่างปรากฏอีกที  จะได้รู้จริงๆว่าดาวดวงไหนมีพลังงานมากกว่ากันไงล่ะ

    โชติมาตรปรากฏ วัตถุท้องฟ้า
    −26.73 ดวงอาทิตย์
    −12.6 ดวงจันทร์เต็มดวง
    −4.4 ความสว่างสูงสุดของดาวศุกร์
    −2.8 ความสว่างสูงสุดของดาวอังคาร
    -1.5 ดวงดาวที่สว่างที่สุดในย่านความยาวคลื่นที่ตามองเห็น: ดาวซีริอัส
    0 ค่าศูนย์ เดิมเคยนิยามให้ใช้ค่าความสว่างของดาวเวกา
    3.0 ความสว่างน้อยสุดที่มองเห็นได้ในเมือง
    3.9 ดาราจักรแอนโดรมีดา
    4.0 เนบิวลากลุ่มดาวนายพราน
    6.0 ความสว่างน้อยสุดที่มองเห็นได้ด้วยตาเปล่า
    32.0 ความสว่างน้อยสุดที่มองเห็นได้ด้วยกล้องโทรทรรศน์ฮับเบิลในย่านความยาวคลื่นที่ตามองเห็น

    สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม สำหรับใครที่อยากลองคำนวณเอง คลิกที่นี่ครับ

    ขอให้ทุกคนมีความสุขกับการดูดาวนะครับ

    เรื่องที่เกี่ยวข้อง


    41 views
    1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (No Ratings Yet)
    Loading ... Loading ...

    แท็ก: , |

    4 Responses to “ความสว่างปรากฏ และความสว่างสัมบูรณ์”

    1. breeze Says:

      สวัสดีปีใหม่ พี่อาร์ม(ลิง)รุ่นพี่ที่ไม่เคยได้รู้จักกัน
      เป็นพี่ชายของโอมหรอคะ เห็นไอโอมโปรโมทเว็บนี้ด้วย พอคลิกเข้ามาดู
      แทบกรี๊ด เป็นเรื่องดาราศาสตร์ซะงั้น พอถามโอฮัมว่าพี่อาร์มเรียนไร มันก็บอกว่าวิดวะคอมฯ
      อยากให้เว็บนี้มีเรื่องดาวหางโฮมส์ด้วยอะ และก็พวกหลุมดำ พัลซาร์ ดาวนิวตรอน ควอซาร์ เบลซาร์ (โอ๊ะ! ชักจะเป็นฟิสิกส์ดาราศาสตร์ขึ้นทุกที) โทษทีค่ะ ลืมตัวไปหน่อย ยังไงก็ยินดีที่ได้รู้จักรุ่นพี่จังหวัดเดียวกัน
      ศิษย์เก่า รร.ปัวด้วยใช่ม้า แล้วจะมาเยี่ยมอีก ขอให้ฉลองปีใหม่ให้หนุกนะ ฝากบอกโอฮัมด้วยว่า ที่เราเคยบอกมันในเอ็มเราจะพยายามทำให้สำเร็จจนได้ ไม่ว่ามันจะแช่งเราให้แพ้!

    2. ArmNo Says:

      สวัสดีครับน้องบรีส (เดาเอา)
      พี่กับโอมเป็นลูกพี่ลูกน้องกันน่ะครับ
      บล็อกนี้อาจจะยังไม่มีอะไรมากมาย แต่พี่ก็จะพยายามเขียนให้ได้มากที่สุดนะครับ
      ขอบคุณที่เข้ามาอ่านนะครับ

    Leave a Reply